Dossiers
Dossiers
Dossier: Kredietcrisis
Dossier: Natuur en Milieu
Dossier: Investeren in Ruimtelijke Kwaliteit/MIRT
Dossier: Constructieve Veiligheid
Dossier: Integriteit
Dossier: NEPROM-prijs voor Locatieontwikkeling
Dossier: Duurzaamheid
Dossier: Woningmarkt
Dossier: Ruimtelijke Ordening en Grondbeleid
Dossier: Kantoren- en winkelmarkt
Dossier: PPS & selectie marktpartijen
Dossier: PPS & selectie marktpartijen
Een van de belangrijkste doelstellingen van de NEPROM is het bevorderen van de samenwerking tussen overheid en markpartijen. De laatste jaren gebeurt dit dan ook steeds meer en de Publiek Private Samenwerking is inmiddels een veel gebruikte term bij gebiedsontwikkelingen. Toch vragen de ontwikkelingen om continue verbetering en aandacht als het gaat om de manier waarop een dergelijke samenwerking tot stand komt en een werkbare samenwerking gewaarborgd blijft. Ook het onderdeel combinatieovereenkomsten valt onder dit dossier. De NEPROM is op dit terrein erg actief, wat wordt weergegeven in dit dossier.5 februari 2010 - Bijeenkomsten Reiswijzer succesvol
In september is de Reiswijzer Gebiedsontwikkeling 2009 uitgebracht. In vervolg daarop hebben het ministerie van VROM en NEPROM in samenwerking met IPO en VNG drie praktijkbijeenkomsten georganiseerd, waarin een toelichting werd gegeven op de Reiswijzer en met name over de juridische aspecten van aanbesteding en selectie bij gebiedsontwikkeling en vervolgens een specifiek praktijkvoorbeeld werd behandeld. De bijeenkomsten zijn erg goed bezocht en werden door de deelnemers positief beoordeeld.
Hieronder kunt u de presentaties van er verschillende bijeenkomsten downloaden:
Marktpartijen en overheden samen wijs op reis:
Friso de Zeeuw (16 december 2009 en 4 februari 2010)
Jan Fokkema (21 januari 2010)
Juridische kaders in kaart
Arjan Bregman
De ontwikkelingscompetitie nader beschouwd
Diependaalselaan Hilversum (16 december 2009)
Overstad Alkmaar (21 januari 2010)
Stadhouderspark Vught (4 februari 2010)
Verslagen Ruimteforum
16 december 2009
21 januari 2010
4 februari 2010
16 oktober 2009 - Reiswijzer on tour
Naar aanleiding van het verschijnen van de Reiswijzer Gebiedsontwikkeling 2009 organiseren het ministerie van VROM en NEPROM in samenwerking met IPO en VNG een aantal praktijkbijeenkomsten.
Thema’s zijn:
• helderheid over Auroux, Vathorst en Europese aanbestedingsregels
• hoe van publiek programma van eisen tot uitvoeringscontract te komen
• de praktijk van ontwikkelingscompetities
Per bijeenkomst wordt een praktijkcasus besproken.
De bijeenkomsten vinden plaats op 16 december 2009, 21 januari 2010 en 4 februari 2010. Voor meer informatie over programma en locatie bezoek de site van Rostra Congrescommunicatie of download hier de brochure. De Reiswijzer Gebiedsontwikkeling 2009 kunt u hier downloaden.
12 oktober 2009 - Bijgaand treft u de "Beleidsregels combinatieovereenkomsten 2009" aan. Deze beleidsregels zijn door de Minister van Economische Zaken op 11 september 2009 vastgesteld en zijn gepubliceerd in de Staatscourant 2009, nr. 14082. Deze beleidsregels treden in werking met ingang van 1 oktober 2009. In aanvulling op eerdere reacties die de NEPROM op concepten van de beleidsregels heeft gegeven, heeft naar aanleiding van de definitieve beleidsregels het ministerie verzocht de werking van de beleidsregels te evalueren. Klik hier om de beleidsregels te lezen.
9 september 2009 - Reiswijzer Gebiedsontwikkeling 2009 online
De officiële presentatie van de Reiswijzer Gebiedsontwikkeling 2009 heeft plaatsgevonden tijdens de Spiegeldag Gebiedsontwikkeling op 9 september. Deze nieuwe Reiswijzer voorziet in praktische voorbeelden en tips voor het stapsgewijs tot stand komen van samenwerking tussen overheid en marktpartijen, maar bevat ook de meest actuele inzichten over de toepassing van de Europese regelgeving bij gebiedsontwikkeling.
De reiswijzer is een coproductie tussen VROM, NEPROM, VNG, IPO en Binnenlandse Zaken. De publicatie zal breed worden verspreid onder projectontwikkelaars, gemeenten, woningcorporaties en adviseurs. In december en januari volgen regionale voorlichtingsbijeenkomsten. Klik hier voor het downloaden van de Reiswijzer Gebiedsontwikkeling 2009 in pdf via de VROM-site.
8 juli 2009 - Gemeentelijke grondverkoop niet aanbestedingsplichtig
De Voorzieningenrechter van de Rechtbank Maastricht heeft in een uitspraak van 4 juni 2009 (LJN BI6313 en LJN BI6328) bepaald dat een gemeentelijke grondverkoop ten behoeve van een commercieel bouwproject, waaraan een selectie van een risicodragende marktpartij voorafgaat, niet aanbestedingsplichtig is. Volgens de Voorzieningenrechter is er geen sprake van een aanbestedingsrechtelijke opdracht. Voorop wordt gesteld dat de aanbestedingsregels niet van toepassing zijn ingeval van verkoop van grond tegen marktconforme voorwaarden, met daaraan verbonden de voorwaarde dat op die grond voor de vrije markt bestemd onroerend goed wordt gerealiseerd. Opvallend is dat vervolgens ook wordt geoordeeld, dat het hier niet om een overheidsopdracht voor werken gaat, maar om het ontwikkelen van een planvisie. In dat opzicht wijkt deze uitspraak af van een in eerdere jurisprudentie (als Roanne) uitgezette lijn, waarbij bepalend was of er sprake is van een overheidsopdracht voor werken. In dit geval draagt de gemeente (Voerendaal) geen enkel risico, overweegt de Voorzieningenrechter. In deze zaak is geen hoger beroep ingesteld tegen het vonnis in kort geding.
16 juni 2009 - NEPROM reageert op nieuwe aanbestedingswet
In bijgaande brief aan het ministerie van economische zaken heeft de NEPROM haar mening over de nieuwe aanbestedingswet gegeven vanuit het perspectief van gebiedsontwikkeling en (gemeentelijke) gronduitgifte. Haar reactie komt er kort gezegd op neer dat a) de aanbestedingsdrempels wezenlijk zijn en gerespecteerd dienen te worden. Anders ontstaat een nationale kop op Europese regelgeving; b) de NEPROM de Minister verzoekt iets meer sturing te geven aan de invulling van de in het wetsvoorstel opgenomen open normen en c) het een goede zaak is dat het onderwerp integriteit tot speerpunt van de nieuwe aanbestedingswet is gemaakt. De NEPROM verzoekt de Minister wel ontheffingen en vrijstellingen van de door de COVOG af te geven integriteitsverklaring op te nemen in de wet.
Voor de brief aan het ministerie van economsiche zaken in pdf klik hier.
29 april 2009 - Aanbevelingen selectie-aanbesteding
De praktijkleerstoel Gebiedsontwikkeling van de TU Delft en de NEPROM constateren dat in de praktijk selectieprocedures niet altijd optimaal verlopen, waardoor zowel door overheid als marktpartijen onnodig veel tijd, geld en energie in dergelijke trajecten wordt gestoken. De Praktijkleerstoel en de NEPROM hebben met gemeenten, ontwikkelaars en adviseurs gesproken over wat er misgaat in de huidige praktijk. Dit heeft geresulteerd in een set pragmatische aanbevelingen om partijen te helpen selectieprocedures beter te laten verlopen. Een aanzet hiertoe is gegeven in een notitie. Voor de notitie klik hier.
23 april 2009 - Ingebrekestelling Vathorst
De Europese Commissie startte in 2005 een (geheime) ingebrekestelling in verband met Vathorst, onder andere vanwege de wijze waarop de publiek-private samenwerking daar tot stand is gekomen. Deze ingebrekestelling en de uitspraak van het Europese Hof over de zaak Auroux zorgden voor veel onzekerheid bij gemeenten over de selectie van marktpartijen. De Interdepartementale Commissie Europees Recht (ICER) gaf eind 2008 een advies over gebiedsontwikkeling en aanbesteden. De NEPROM heeft toen een zeer intensieve, succesvolle lobby gevoerd om te voorkomen dat het ICER-rapport zou doorschieten en daarmee een einde zou maken aan de huidige praktijk van gebiedsontwikkeling in Nederland. Niet voorkomen kon worden dat het rapport voor nieuwe onzekerheid zorgt bij gemeenten. De minister zegde toe dat in de vernieuwde Reiswijzer een praktische uitwerking aan het ICER-rapport zal worden gegeven.
Op 27 maart stuurde de Europese Commissie een brief over de ingebrekestelling Vathorst aan de indiener van de klacht. Die brief meldt dat men voornemens is om de ingebrekestelling Vathorst te sluiten en dus niet voor het Europese Hof te brengen. Als argument geeft men aan dat de Nederlandse autoriteiten met het ICER-rapport duidelijke richtlijnen hebben gegeven over de vraag hoe moet worden omgegaan met het Europese aanbestedingsrecht bij ontwikkelopgaven. Een en ander betekent dat voor Vathorst de dreiging weg is. En het betekent dat in de vernieuwde Reiswijzer binnen de contouren van het ICER-rapport nu meer duidelijkheid kan worden gegeven.
Van groot belang daarbij is dat een belangrijke conclusie in het ICER-rapport is dat werken in het kader van de projectontwikkeling, die voor eigen rekening en risico door derden worden uitgevoerd, in beginsel geen overheidsopdracht zijn. Dat geldt evenmin voor afspraken ten aanzien van de herverdeling van gronden. Indien de gemeente de overheidsopdrachten aanbesteedt staan de aanbestedingsregels in beginsel ook niet de oprichting van een GEM in de weg. De recente brief van de Europese Commissie onderschrijft die conclusie.
Het wachten is nu op de nieuwe Reiswijzer. De door Brussel gesanctioneerde lijn wordt daarin op een praktische manier uitgewerkt voor de verschillende onderdelen van een gebiedsontwikkeling en voor diverse denkbare situaties. Samen met de brief van de Commissie van 27 maart moet dit partijen houvast geven die als gevolg van tegenstrijdige geluiden van deskundigen sinds de ingebrekestelling Vathorst en het Auroux-arrest te vaak heeft ontbroken.
26 maart 2009 - Brief aan Economische Zaken over aangepaste beleidsregels Combinatieovereenkomsten
Aan marktpartijen gaf EZ de gelegenheid om in de periode van 1 januari tot en met 31 maart 2009 commentaar te geven op de werkbaarheid van de Beleidsregels. Alhoewel onze leden in deze korte periode nog geen praktijkervaring met de Beleidsregels hebben opgedaan, heeft de NEPROM wel van de mogelijkheid gebruik gemaakt.
Brief NEPROM aan EZ inzake Beleidsregels
9 maart 2009 - NEPROM opent meldpunt ontwikkelingscompetities/aanbestedingen
NEPROM-leden kunnen melding maken van concrete dingen die zij fout zien gaan bij ontwikkelingscompetities en aanbestedingen. Het gaat dan vooral om zaken die niet in overeenstemming zijn met de spelregels zoals vastgelegd in de Reiswijzer Gebiedsontwikkeling, die momenteel overigens geactualiseerd wordt. We denken daarbij onder andere aan situaties waarbij hangende de procedure de voorschriften worden gewijzigd of er geen reële vergoeding wordt toegekend aan deelnemers.
Onze bedoeling is de klachten te inventariseren omdat we regelmatig signalen binnen krijgen dat er dingen mis gaan.
Indien er meerdere klachten over één prijsvraag binnen komen, onderzoeken we of er reden en ruimte is om hierover in gesprek te gaan met de organisator van de prijsvraag.
Als er ingegaan wordt op concrete gevallen, gebeurt dit altijd op een discrete, objectieve manier die de verhoudingen met de aanbesteder niet verstoort.
Wij verzoeken leden klachten zo veel mogelijk van (achtergrond)informatie en relevante stukken te voorzien. Zo horen wij graag in welke fase de procedure zich bevindt en hoe het vervolgtraject er uit ziet.
Tevens vernemen wij graag of en zo ja welke stappen partijen zelf ondernemen om tot een oplossing voor gerezen problemen te komen.
Wij verzoeken leden misstanden hier actief te melden.
10 november 2008 - Reactie NEPROM op beleidsregels combinatieovereenkomsten
Reactie NEPROM aan het Ministerie van Economische Zaken op het concept beleidsregels combinatieovereenkomsten
3 november 2008 - Brief IBR: combinatieovereenkomsten
Op 3 november heeft het IBR een brief verzonden aan het ministerie van Economische Zaken.
11 februari 2008 - Markt & Overheid: Tango for Two
Op 30, 31 januari en 7 februari kwamen gemeenten en marktpartijen bij elkaar om met elkaar van gedachten te wisselen over publiek-private samenwerking voor gebiedsontwikkeling tijdens de praktijkbijeenkomsten Markt & Overheid: Tango for Two. De bijeenkomsten zijn georganiseerd door NEPROM, VROM, VNG en IPO.
Een kort verslag van deze bijeenkomsten is te vinden op het VROM Ruimteforum.
De volgende presentaties zijn op deze middagen gehouden en kunt u hier downloaden:
- Presentatie van Elaine van der Poorten, VROM
- Presentatie van Jan Fokkema, NEPROM
- Presentatie van Arjan Bregman, Instituut voor Bouwrecht.
10 januari 2008 – Brief selectie marktpartijen bij gebiedsontwikkeling
De brief aan alle gemeenten van VROM, NEPROM en VNG over selectie van marktpartijen en samenwerking bij gebiedsontwikkeling.
1 februari 2007 – Reiswijzer Marktpartijen & Gebiedsontwikkeling
Op initiatief van NEPROM en VROM is er een vervolg gekomen op ‘Kompas’ uit 2001: De Reiswijzer. De Reiswijzer is een gemakkelijk hanteerbare publicatie die snel inzicht geeft in de relevante aspecten bij het selecteren van een markpartij voor gebiedsontwikkeling.
2001 – Kompas bij ontwikkelingscompetities
Het Kompas vormt een onderdeel een convenant ter verbetering van de wedstrijdcultuur in Nederland, dat door koepels van bouwbedrijven, corporaties, projectontwikkelaars, ontwerpersverenigingen, VNG en Rijksoverheid werd ondertekend. Informatie over het kompas en het aanvragen van het kompas kunt u doen via Architectuur Lokaal.