Nieuws
25 maart 2014
Reactie NEPROM op Europese regels staatssteun
De Europese Commissie heeft een ontwerpmededeling over staatssteun gepubliceerd. Deze is relevant voor grondtransacties en daarmee voor de Nederlandse gebiedsontwikkelings-praktijk.

De Europese Commissie heeft een ontwerpmededeling over staatssteun gepubliceerd. Deze is relevant voor grondtransacties en daarmee voor de Nederlandse gebiedsontwikkelings-praktijk.

De NEPROM vindt, net als de Commissie, dat de markt gebaat is bij eenvoudige, transparante en coherente wetgeving over staatssteun. Deze ontwerpmededeling draagt hier niet aan bij en zal onnodige onrust veroorzaken bij Nederlandse gemeenten.

Eerder gaven wij al aan dat NEPROM-leden de uitwerking en uitleg van het leerstuk staatssteun in de dagelijkse praktijk als zeer verlammend, remmend en beknellend ervaren. Feit is dat veel (vaak langdurige) ruimtelijke ontwikkelingsprojecten gebukt gaan onder, of stranden op discussies over dit onderwerp.

Denk hierbij aan tijdsverlies bij het aangaan van contracten; hoge advieskosten en risico’s bij het aanpassen van contracten; problemen bij het doorlopen van de vereiste ruimtelijke ordeningsprocedures, en onevenredige last die uitgaat van burgers die ten onrechte bezwaar maken of beroep instellen bij de Nederlandse autoriteit of een klacht indienen bij de Europese Commissie.

De ontwerpmededeling
Nieuw is het volgende: de huidige mededeling van de Commissie betreffende staatssteunelementen bij de verkoop van gronden en gebouwen door openbare instanties wordt volgens de nieuwe concept mededeling ingetrokken. Dit in de ogen van de NEPROM overzichtelijke en werkbare stukje wetgeving maakt plaats voor een aangescherpte toets op de marktconformiteit van de transactie.

De mededeling stelt dat empirisch bepaald kan worden dat een transactie marktconform is:
1. wanneer de transactie plaatsvindt op voet van gelijkheid tussen overheidsinstanties en private partijen;
2. wanneer de aan- en verkoop van activa, goederen en diensten of andere vergelijkbare transactie plaatsvindt via een open, transparante, niet-discriminerende en onvoorwaardelijke tenderprocedure.

Laatstgenoemde procedure zou dan aan meer en zwaardere criteria moeten voldoen dan de huidige mededeling eist.

De mededeling stelt vervolgens dat uitsluitend in de situatie waarin niet empirisch bepaald kan worden dat een transactie marktconform is, dat dit dan kan worden beoordeeld via
1. benchmarking;
2. andere waarderingsmethodes.

Dit betekent, anders gezegd, dat partijen bij grond- of opstaltransacties, zoals die gebruikelijk zijn in Nederland, iedere keer opnieuw eerst moeten aantonen dat marktconformiteit niet empirisch kan worden aangetoond en dat ook benchmarking niet beschikbaar is, voordat gebruik kan worden gemaakt van een andere waarderingsmethode.

Wij vinden dit een onnodige en onacceptabele verzwaring van de procedure. Vergelijkingsmateriaal is vaak niet beschikbaar of openbaar. Bovendien wordt een taxatie op basis van een residuele grondwaardeberekening niet expliciet genoemd in de mededeling.

De NEPROM vindt dat de huidige mededeling integraal onderdeel uit moet maken van de nieuwe versie en de taxatiemethode op basis van de residuele grondwaardemethode specifiek erkend moet worden als waarderingsgrondslag.

Aanvullende verbeterpunten
Daarnaast vragen wij de Commissie een aantal door Friso de Zeeuw aangereikte verbeterpunten door te voeren. Zo moeten bijvoorbeeld doorlooptijden verkort worden, de ontvankelijkheid van bezwaren en klachten moet aan regels gebonden worden en het zogenoemde market economy investor principe moet minder streng uitgelegd en realistischer toegepast worden.

Lees ook de uitgebreide reactie van de NEPROM richting Europese Commissie
Lees ook de aanvullende verbeterpunten

Voor meer informatie kun je terecht bij Nicolette Zandvliet (070 – 337 0335)