Nieuws
14 maart 2012
Rondetafelgesprek vernieuwing bouwregelgeving
De NEPROM neemt vandaag deel aan een rondetafelgesprek over de vernieuwing van de bouwregelgeving.
De NEPROM neemt vandaag deel aan een rondetafelgesprek over de vernieuwing van de bouwregelgeving. Lees de brief waarin de NEPROM haar visie geeft op het voornemen van het kabinet om fundamentele wijzigingen in de bouwregelgeving door te voeren.

De NEPROM-leden zijn professionele opdrachtgevers voor nieuwe en vernieuwde woningen, kantoren, winkels, multifunctionele projecten en omvangrijke gebiedsontwikkelingen. Zij nemen circa 50% van alle nieuwe marktwoningen voor hun rekening, 65% van alle kantoren en 75% van alle winkels. Het zijn partijen die zeer veelvuldig, intensief en langdurig te maken hebben met de bouwregelgeving in veel verschillende gemeenten. Onze leden schakelen veel expertise in om er zorg voor te dragen dat de bouwwerken waartoe zij opdracht verlenen, voldoen aan de voorschriften. Een belangrijk deel van alle voorbereidingskosten zijn daarmee gemoeid. Voor ons staat voorop dat vernieuwing van de regelgeving niet tot meerkosten mag leiden.
 
Uniformiteit en een eenduidig stelsel: een groot goed
We beschikken met het Bouwbesluit in Nederland over een uniform en eenduidig stelsel dat overal geldt en dat overal de zekerheid zou moeten bieden dat als het bouwwerk daaraan voldoet, ook de vergunning wordt toegekend. Het is essentieel dat ook bij vernieuwing en vereenvoudiging van de bouwregelgeving overeind blijft staan dat gemeenten, andere overheden en (semi-) overheidsdiensten geen nieuwe (informele) bevoegdheden krijgen om lokaal strengere of andere regels te stellen dan de landelijke bouwregelgeving. Wel kan nog verdere uniformering plaatsvinden, zoals op het gebied van gelijkwaardigheid.
 
Nog steeds worden er door gemeenten in veel gevallen extra (bouwkundige) eisen gesteld, soms op basis van ‘vrijwillig’ overeengekomen convenanten. Dergelijke aanvullende eisen verstoren de markt en het innovatieproces binnen de bouw en leiden tot veel meerkosten. Op grond van artikel 122 Woningwet zijn die extra gemeentelijke eisen niet toegestaan. Wij roepen het Rijk op om hier veel meer werk van te maken en handhavend op te treden tegen dergelijke gemeenten.
 
Geen onnodige onrust
Wij zijn van mening dat nu niet weer de bouwregelgeving totaal overhoop moet worden gegooid. We hebben net dit nieuwe Bouwbesluit en zitten ook nog in een ingewikkeld traject met de Omgevingswet. Een zekere rust aan het front is noodzakelijk. Bovendien zal een andere ordening ook niet tot geheel andere bouwkundige oplossingen of veel minder kosten leiden.
 
Schrappen van onnodige gebruikseisen
Recentelijk heeft de minister ingestemd met een experiment in Almere met particulier opdrachtgeverschap om daar een groot aantal eisen uit het Bouwbesluit ten aanzien van grondgebonden woningen te laten vallen. Wij vragen van het Rijk om ook de professionele opdrachtgevers – huur en koop – een dergelijke vrijstelling te verlenen. Zij hebben er als eerste baat bij dat zij de ruimte krijgen om hun product zo goed mogelijk op de wensen van de consument af te stemmen. Er is geen goede reden om particuliere opdrachtgevers meer vrijheid te gunnen dan kopers van projectmatig ontwikkelde woningen.
 
Totstandkoming Bouwregelgeving
Het totstandkomingsproces van die bouwnormen is niet eenvoudig en niet altijd helder. Normen worden opgesteld door normcommissies, waarin de discussies doorgaans van een zeer hoog technisch gehalte zijn, die alleen door specialisten goed te volgen zijn. Er is veel waardering voor die specialisten, maar de aansturing van het normalisatiewerk dient verbeterd te worden. Dat kan door opdrachtgevers in de bouw (inclusief gebruikers) met de (rijks-)overheid in gezamenlijkheid dit proces van normering aan te laten sturen. Daarmee onstaat ook een breder draagvlak.
 
Terughoudendheid met politieke doelstellingen
Een punt ter verbetering is de manier waarop de politiek met het Bouwbesluit omgaat. De afgelopen jaren is bijvoorbeeld de EPC-eis vanuit de politiek steeds verder aangescherpt, terwijl daarbij voor iedereen duidelijk is dat er een einde is aan de bruikbaarheid van die methode. Met een dergelijke handelwijze wordt het draagvlak voor het Bouwbesluit ondergraven. Dat gebeurt niet alleen met de EPC, maar bijvoorbeeld ook met de Rc-waarde van gevels en de aansluitplicht bij warmtenetten. Niet doen! Wij adviseren om het publieke belang van duurzaamheid en energiezuinigheid op een andere manier te borgen dan via de Bouwregelgeving.
 
Private plantoetsing
Wij steunen het voornemen om het zogenoemde duale stelsel verder vorm te geven en in de komende jaren de private plantoetsing en het private toezicht – in lijn met advies van de commissie Dekker – in de praktijk te ontwikkelen. We verwachten dat daardoor aanzienlijke kostenreducties gerealiseerd kunnen worden en meer snelheid in het proces gebracht kan worden.
 
Verzekerde garantie
Wij verwachten weinig heil van een wettelijk verplichte verzekerde garantie. Sinds lange tijd wordt het merendeel van de Nederlandse nieuwbouw(koop)woningen met een verzekerde garantie aan de koper geleverd. Dat loopt via SWK en Woningborg met een keurmerk van de Stichting Garantiewoning (voorheen GIW). Het betreft zowel een kwaliteitsgarantie als een afbouwgarantie. Een dergelijke verzekerde garantie wordt ook door de NHG verplicht gesteld. Het is een goed systeem dat slechts beperkt tot meerkosten leidt, de bouwkwaliteit sterk bevordert en door de consument als een vanzelfsprekendheid gewaardeerd wordt. Een wettelijk kader dat dergelijke verzekerde garanties op koopwoningen verplicht stelt voegt weinig toe.
 
Wij vinden het in elk geval zeer ongewenst als een dergelijke verzekerde garantie verplicht wordt gesteld voor woningen of gebouwen die aan professionele partijen worden verkocht, zoals het geval is bij professionele vastgoedbeleggers. Deze ondernemingen sluiten vaak zelf dergelijke verzekeringen af en kunnen dat gezien hun professionaliteit in de meeste gevallen tegen veel gunstiger tarieven dan bij zo’n wettelijk verplichte verzekering het geval zou zijn. Niet doen dus.
 
Oplevertoets
Wij zijn tegen een verplichte oplevertoets. De NEPROM is samen met de partners in het Lente-akkoord bezig met het voor aannemers en toeleveranciers formuleren van eisen ten aanzien van de bewijsvoering dat bij de oplevering aan het Bouwbesluit wordt voldaan. Daarbij geven wij prioriteit aan het energielabel en de ventilatieprestatie. Wij vinden het van groot belang dat wij aan de kopers van onze woningen kunnen bewijzen dat aan bepaalde, uitvoeringsgevoelige zaken uit het Bouwbesluit wordt voldaan. Daarvoor worden gecertificeerde oplevertoetsen en -protocollen ontwikkeld. Wij hebben geen enkele behoefte aan een wettelijke verplichting op dit terrein die onnodige meerkosten met zich meebrengt en geen meerwaarde voor de consument oplevert.
 
Differentiatie in verantwoordelijkheden
Daar waar bouwwerken voor de consument met een verzekerde garantieregeling worden gerealiseerd, moet de overheid veel terughoudender worden wat betreft het voorschrijven van regels en het toezicht houden op de toepassing daarvan. Overigens zal vaak de verzekeraar (of de toezichthouder daarop) in de meeste gevallen verplicht stellen dat toch volgens (een aantal) normen van het Bouwbesluit gebouwd zal worden. Ook daar waar realisatie plaatsvindt in opdracht van professionele opdrachtgevers en waar het bouwwerk aan professionele partijen wordt geleverd dient te worden volstaan met een licht regime.
 
Van Bouwbesluit naar richtlijn?
Wij zijn geen voorstander van een systeem waar wettelijke bouwregels geheel aan het particulier initiatief worden overgelaten. Hoewel wij nu nog niet goed kunnen beoordelen wat de consequenties van een dergelijk systeem precies zullen zijn, geven de ervaringen in Frankrijk weinig hoop op een verandering ten goede. Het systeem daar leidt in de praktijk tot
 
a) risicoverplaatsing naar de verzekeraar; 
b) substantieel hogere verzekeringskosten; 
c) verzekeraars die onvoldoende in staat blijken risico’s te beheersen en
d) uiteindelijk tot sterke overheidsregulering.

Lees ook de volledige tekst: brief rondetafel bouwregelgeving