Nieuws
19 oktober 2016
Bouwleges zijn melkkoe
Jan Fokkema blogt: "Al jaren is bekend dat de bouwleges voor de nieuwbouw veel te hoog zijn. Kopers en huurders van nieuwbouwwoningen worden daardoor dubbel gepakt."

Deze column van Jan Fokkema (directeur NEPROM) verscheen op 18 oktober in Cobouw.

Al jaren is bekend dat de bouwleges voor de nieuwbouw veel te hoog zijn. Kopers en huurders van nieuwbouwwoningen worden daardoor dubbel gepakt.

Leges zijn bedoeld om de kosten van de gemeentelijke organisatie, die gemoeid zijn met het leveren van bepaalde overheidsdiensten, te dekken. Dat is ook het geval voor de bouwleges die in rekening worden gebracht voor de het verlenen van de Omgevingsvergunning. Leges mogen niet meer dan kostendekkend zijn. Oftewel, gemeenten mogen niet meer bij burgers en bedrijven in rekening brengen dan dat ze zelf kwijt zijn aan kosten.

Paspoorten goedkoper
Logisch. Maar de gemeente heeft de vrijheid om bij de ene dienst wat extra in rekening en dat te compenseren met wat minder bij een andere dienst. Dus bouwvergunningen duurder maken en paspoorten goedkoper. Maar ook binnen de afdeling bouwleges wordt driftig gekruissubsidieerd.

Bij de nieuwbouwprojecten wordt gemakkelijk een factor 10 (!) of meer in rekening gebracht dan wat de werkelijke kosten van de gemeente zijn. Dus bijvoorbeeld een miljoen aan bouwleges op een project van 100 woningen, terwijl de werkelijke kosten om het plan te toetsen en toezicht te houden nog geen 100.000 euro bedragen.

De kleine vergunningen voor het kappen van een boom of voor een dakkapel worden daarentegen gemakkelijk met een factor 5 of meer gesubsidieerd. Dus een rekening van 300 euro, terwijl de werkelijk kosten richting de 2.000 euro gaan.

Leges als belastingheffing
Kortom, de koper of huurder van de nieuwbouw als melkkoe. Leges als belastingheffing, zonder wettelijke grondslag daarvoor. Er is slechts een doodenkele gemeente die bij de nieuwbouw uitsluitend de echt gemaakte kosten in rekening brengt.

De rest niet. En die wil daar meestal ook geen inzicht in verschaffen, zo bleek ook uit een recent onderzoek dat de NEPROM onder 25 gemeenten uitvoerde. Onvoorstelbaar, want die hoge leges, die soms tot wel 10 procent van de bouwkosten kunnen oplopen, komen wel voor rekening van de koper of huurder.

Nieuwe regels
Gelukkig begint ook binnen de landelijke politiek hier verontwaardiging over te ontstaan. Na zeer lang en hard aandringen heeft minister Plasterk zich genoodzaakt gezien om met nieuwe regels te komen die gemeenten vanaf 1 januari 2017 dwingen om meer inzicht te bieden in de kostenonderbouwing van de legestarieven.

Dat is fijn. Maar het nadeel daarvan is dat minister Blok, toen hem vorige week werd gevraagd om nu echt vaart te maken met het eerlijker maken van de bouwleges, zich verschool achter die nieuwe regels. Eerst de resultaten daarvan afwachten en dan kijken we wel weer, was zijn antwoord. Voor dat je het weet zijn we weer een paar jaar verder.

Kluitje en riet
Onvervalst kluitje en riet. Ik hoop dat de Tweede Kamer daar geen genoegen mee neemt en straks bij de behandeling van de wet Kwaliteitsborging voor het bouwen als keiharde voorwaarde stelt dat eerst de bouwleges naar kostprijsniveau worden verlaagd.

Want dat betekent voor de nieuwbouw een verlaging van de tarieven met wel 50 tot 90 procent! En als dat niet gebeurt, dan wordt de nieuwbouwkoper of huurder echt dubbel gepakt.

Tags