Nieuws
19 juni 2019
Provada rondetafel: Is de key worker meer dan het gezicht van de middenhuur?
Met name in de steden blijft de woningbouwproductie achter, terwijl de vraag toeneemt. Hierdoor wordt het steeds moeilijker, ook voor de zogenaamde key workers, om geschikte huisvesting te vinden.

Verslag van het rondetafelgesprek op de PROVADA op 5 juni 2019, georganiseerd door Vesteda en NEPROM.

In het programma Buitenhof werd onlangs gedebatteerd over het onderwerp middenhuur. Wethouder Boudewijn Revis (VVD) uit Den Haag wees op het grote tekort aan leraren in zijn stad: “Ik wil dat iemand die afgestudeerd is op de Pabo, en een baan heeft in Den Haag, daar ook een woning kan vinden. En een politieagent die ’s nachts om 2:00 uur klaar is met z’n dienst moet met de fiets naar huis kunnen.” De leraar, de politieman, de brandweerman en de verpleegster: ze vormen het gezicht van de middenhuur.

De druk op de woningmarkt neemt toe. Met name in de steden blijft de woningbouwproductie achter, terwijl de vraag toeneemt. Hierdoor wordt het steeds moeilijker, ook voor de zogenaamde key workers, om geschikte huisvesting te vinden. Dat is een probleem, want key workers zijn van vitaal belang voor een goed functionerende stad. In Londen is er inmiddels een succesvolle aanpak bedacht voor de huisvesting van key workers. Is zoiets in Nederland ook denkbaar? Wie zijn de Nederlandse key workers precies? Hoe kunnen we meer betaalbare middensegment huurwoningen voor hen beschikbaar krijgen in de steden? Met welke (juridische) issues krijg je te maken?



Sleutelberoepen

Gertjan van der Baan (CEO Vesteda) heet de aanwezigen welkom. “Om te beginnen willen we definiëren wie we beschouwen als key worker.” Erwin Evers (Senior researcher Vesteda) heeft zich in deze vraag verdiept. “Letterlijk vertaald gaat het om sleutelberoepen, de essentiële professionals. In de UK zijn ze wat verder met dit onderwerp. In Londen is er een corporatie die gespecialiseerd is in huisvesting van key workers. Vaak zijn het mensen die voor een overheidsinstelling werken en onmisbaar zijn voor de leefbaarheid in de steden. Dus bijvoorbeeld brandweer en politie. Het jaarinkomen is gemiddeld zo’n 38.000 euro. De onderkant van deze groep kan ook terecht in de sociale huur, maar een groot deel zit in het middensegment.”

“Je geeft met keyworkers de betaalbaarheid een gezicht”, vindt Gertjan Giele (Aanjager woningbouwproductie gemeente Den Haag). “Deze mensen horen bij de stad.” Jan Fokkema (Directeur NEPROM) wil weten of het is te operationaliseren: “Kun je hier ook op toewijzen?”



Huisvestingsverordening

Marloes Voorrips (Senior Associate Loyens & Loeff) legt uit: “De overheid kan niet zomaar groepen aanwijzen die een woning toegewezen moeten krijgen, tenzij je bijvoorbeeld vindt dat specifiek in de gemeente Den Haag iets moet worden gedaan aan het tekort aan huisvesting voor leraren, of voor politieagenten. Het enige middel dat je hiervoor kunt inzetten is de huisvestingsverordening. Iemand met een economische of maatschappelijke binding kan zo in principe voorgetrokken worden, maar dat is alleen mogelijk op het gemeentelijke niveau. Je moet héél gericht discrimineren, anders kom je al snel op glad ijs. Je moet immers ook rekening houden met het recht op gelijke behandeling.”

Jan Fokkema wil weten welke mensen je dan achteraan in de rij zet, en hoe je zo’n beleid kunt verkopen: “Wat win je er uiteindelijk mee? Als het al lastig is om te bepalen welke beroepen nou wél belangrijk zijn en welke niet, is het dan niet kunstmatig om daarop te gaan discrimineren?”



“Ja en nee” is het antwoord van Gertjan Giele. Hij vindt dat betaalbaarheid in ieder geval het hogere doel moet zijn: “We moeten bouwen, bouwen, bouwen! We zien inmiddels exorbitant stijgende huren, je wilt niet dat deze mensen uitgesloten worden.”

Tobias Verhoeven (Directeur Synchroon) vraagt zich af of dergelijke vormen van regulering ertoe zullen leiden dat institutionele beleggers minder gaan investeren. Gertjan Giele zou liever geen nieuwe spelregels bedenken, maar de  druk om dit te doen is hoog. [Inmiddels heeft de gemeenteraad van Den Haag ingestemd met de nieuwe Huisvestingsverordening - red.] "De Huisvestingsverordening biedt de juridische grondslag voor te nemen maatregelen om onevenwichtige en onrechtvaardige effecten van schaarste aan woonruimte te bestrijden.”  Verhoeven denkt echter ook dat de stijgende bouwprijzen het nog lastiger zullen maken om effectieve spelregels te formuleren.


Ten slotte wordt er gediscussieerd over de vraag of corporaties een rol hebben bij het faciliteren van key workers. Die route wordt door de deelnemers aan het gesprek als weinig kansrijk ingeschat. Gertjan van der Baan concludeert dat er in principe mogelijkheden zijn om ook in Nederland meer te doen voor key workers, maar het is een vrij taai onderwerp en de oplossingen liggen niet voor het grijpen.  

Deelnemers
Gertjan van der Baan (CEO Vesteda)
Astrid Schlüter (Directeur operations Vesteda)
Erwin Evers (Senior researcher Vesteda)
Jan Fokkema (Directeur NEPROM)
Gertjan Giele (Aanjager woningbouwproductie gemeente Den Haag)
Tobias Verhoeven (Directeur Synchroon)
Marloes Voorrips (Senior Associate Loyens & Loeff)

Tags