Nieuws
25 mei 2016
Geslaagde studiereis naar Stockholm
De NEPROM studiereis naar Stockholm zit erop. Een groep van 22 vastgoedprofessionals vertrok 19 mei voor een afwisselend programma naar ‘The Venice of the North’.

De NEPROM studiereis naar Stockholm zit erop. Een groep van 22 vastgoedprofessionals vertrok 19 mei voor een afwisselend programma naar ‘The Venice of the North’. Op 21 mei keerde de groep enthousiast terug in Nederland, met lessen uit de Zweedse vastgoedpraktijk in de tas.

Stockholm is dé economische motor van Noord-Europa. De stad heeft een enorme aantrekkingskracht op nieuwkomers en is één van de sterkst groeiende hoofdsteden van Europa. De druk op de vastgoedmarkt in de Zweedse hoofdstad is al jarenlang groot en de opmars van de vastgoedprijzen houdt er onverminderd aan. Het chronisch tekort aan woningen, maar ook aan goede kantoorruimte in het centrum, betekent voor de stad een grote ruimtelijke opgave voor de komende jaren. 


Aandacht voor openbare ruimte in Hammarby Sjostad   

Ruimtelijke kwaliteit in de lentezon

Met een gemêleerd gezelschap (ontwikkelaars, beleggers, corporaties, een makelaar en een architect) namen we verschillende wijken en gebieden onder de loep, veelal ingeleid door kenners van de stad of het gebied. Zo gaf de Nederlandse stedenbouwkundige Patrick Verhoeven, al jarenlang woonachtig in Zweden, ons inzicht in de belangrijke gebiedsontwikkelingen van de stad. Van Hammarby Sjöstad, dat als één van de meest succesvolle duurzame stadsvernieuwingswijken ter wereld wordt gezien, tot aan de Stockholm Royal Seaport, de meest omvangrijke gebiedsontwikkeling voor de komende decennia.
 

Hammarby Sjostad onder de loep

Onder leiding van gids Sacha Benes maakten we fietsend de balans op hoe Hammarby Sjöstad er na 15 jaar ontwikkeling voor stond. Men was met name onder de indruk van de kwaliteit van de openbare ruimte, die er zeker in de lentezon fraai uit zag. Meer gemengde gevoelens waren er in de groep over de wijk Sodermalm, de ‘De Pijp van Stockholm’. We maakten er op zaterdagmorgen een wandeling door SoFo, één van de hipste delen van Stockholm. De avond ervoor zaten de vele kroegen en terrassen vol maar op de ‘vroege’ zaterdag sliepen de hipsters nog.
 

Op stap in SoFo

Projectontwikkeling op z’n Zweeds (of toch niet?)
Het meest ‘Zweedse’ project troffen we aan in de voorstad Sundbyberg: Strandparken, twee volledig uit hout opgetrokken appartementencomplexen van zes hoog. Indrukwekkend volgens de deelnemers. Ontwikkelaar Folkhem maakte gebruik van de grondstof die het land meer dan rijk is en lanceerde enige jaren terug het programma ’Stockholm in Wood’ om het concept verder uit te rollen. Dat blijkt geen sinecure. Strandparken is uniek in de wereld maar ‘houtland’ Zweden blijkt terughoudend. Op de derde kavel waar een houten complex was gepland werd een betonnen complex opgetrokken. 
 

Stockholm in Wood - Strandparken

Expeditie Retail: van binnenstad naar Mall

Ook besteedden we de nodige aandacht aan retail. Rik Eertink, Head of Nordics bij CBRE GI, gaf ons niet alleen inzicht in de retail vastgoedmarkt maar vertelde ook een boeiend verhaal over de Zweden en cultuurverschillen met Nederland. Met een kaart op zak ging de groep vervolgens op Retail Expeditie in het stadscentrum. Het sluitstuk vormde een bezoek aan de Mall of Scandinavia, het nieuwste en grootste winkelcentrum van Scandinavië, dat in november 2015 zijn deuren opende in voorstad Solna. Na een presentatie van Victor Persson van Unibail Rodamco (in de grootste sportsbar van Europa), begaven de deelnemers zich onder het winkelend publiek dat op zaterdagmiddag massaal was toegestroomd. Een groots einde van een geslaagde studietrip.  
 

Lego Experience in de Mall of Scandinavia


Deelnemers over de Stockholm-reis
“De studiereis naar Stockholm gaf door zijn diverse aanbod aan sprekers en locaties in korte tijd een goed beeld van de ontwikkelingen in de Scandinavische metropool. De reis voerde o.a. langs innovatieve houten hoogbouw en de immense Mall of Scandinavia. Door de gemêleerde en deskundige groep reisgenoten werden die ontwikkelingen gerelativeerd en gerelateerd aan onze Nederlandse context. Kortom een dynamische, leerzame ervaring!”
Alex Letteboer (atelier PRO architekten)

“Enorm inspirerende en goed georganiseerde studie-trip! Inspirerend vanwege het programma, maar ook vanwege de samenstelling van de groep mede-deelnemers. Interessant om de wat meer gereguleerde en wat eenduidige architectuur te zien in Stockholm, maar daarentegen wel de ruime aandacht die besteed wordt aan de inrichting en het erbij betrekken van openbaar gebied (met veel groen en water!). Zelfs in vergelijking met Amsterdam is de gemiddelde prijs per m2 voor woningen in Stockholm extreem hoog. Gezinnen wonen meestal in een relatief klein appartement in de stad en hebben er veelal een buitenhuisje naast. De appartementen bijna volledig vervaardigd uit hout waren erg indrukwekkend.” 
Merel de Leeuw (Eefje Voogd Makelaardij)

“Ik kijk terug op een erg leuke, maar bovenal inspirerende reis. Veel zaken opgestoken, bijvoorbeeld hoe men omgaat met het openbaar gebied. Maar ook de constructie bij appartementencomplexen in Hammarby Sjostad waarvan de eigenaren ook eigenaar zijn van de commerciële ruimten in de plint. Tegelijkertijd zie je dat sommige facetten juist in Nederland weer goed zijn geregeld, zoals de sociale huurwoningen die wij ook in de centra hebben, maar die daar in Stockholm ontbreken.”
Xavier Delnoij (Blauwhoed)

Tags